
فهرست مطالب
Toggleانواع بشکه پلاستیکی از نظر حجم کدامند؟ و هر کدام از آنها چه کاربردی دارد؟ کدام بشکه برای کاربرد صنعتی و کدام بشکه برای کاربرد خانگی مناسب تر است؟ در این مقاله از مجله اینترنتی پنادپلاستیک، قصد داریم در مورد انواع بشکه پلاستیکی از نظر حجم صحبت کنیم و توضیحات سودمندی را خدمت شما ارائه کنیم، پس با ما تا انتها همراه باشید.
انتخاب بشکه پلاستیکی فقط با مقایسه قیمت یا توجه به اندازه ظاهری آن انجام نمیشود. حجم بشکه باید با نوع ماده، مقدار مصرف، وزن مخصوص مایع، شیوه حمل، روش تخلیه، فضای انبار و الزامات ایمنی هماهنگ باشد؛ زیرا انتخاب ظرفیت نامناسب میتواند تعداد دفعات حمل، هزینه بستهبندی، ریسک جابهجایی و حتی میزان ضایعات محصول را افزایش دهد.
از همین رو در این مقاله به بررسی انواع بشکه پلاستیکی از نظر حجم خواهیم پرداخت، با ما همراه باشید.

بشکههای پلاستیکی بر اساس ظرفیت و حجم هندسی خود به دستههای گوناگونی تقسیم میشوند. هر یک از آنها برای پاسخگویی به نیازهای لجستیکی، عملیاتی و ایمنی خاصی توسعه یافتهاند.
در ادامه، پرکاربردترین حجمهای بشکه پلاستیکی پلیاتیلنی را به همراه ویژگیهای فنی، کاربردها، مزایا و محدودیتهای هر کدام به تفصیل بررسی میکنیم:
بشکههای پلاستیکی کوچک که معمولا در ظرفیتهای گوناگونی نظیر ۲۰، ۳۰، ۴۰ و ۶۰ لیتری تولید میشوند، نقش واسط و کاربری بسیار انعطافپذیری در زنجیره تامین دارند. این بشکهها که عمدتا از پلیاتیلن سنگین (HDPE) به روش قالبگیری بادی (Blow Molding) تولید میشوند، برای سناریوهایی طراحی شدهاند که حجم ماده مورد نیاز کم است یا فرآیند تولید به گونهای است که اپراتورها باید به طور مداوم و بدون نیاز به تجهیزات سنگین مکانیکی، ظروف را جابهجا و تخلیه کنند.
کاربردهای رایج بشکه های پلاستیکی کوچک عبارتند از:
نوع دیگری از بشکه های پلاستیکی که تقریبا ظروف متوسط پلاستیکی محسوب می شوند، بشکه های 100 و 120 لیتری هستند. این حجم از بشکه های پلاستیکی گزینه مناسبی برای کارگاه های کوچک به شمار می روند. بشکه های 100 و 120 لیتری در دو نوع دهانه باز و دهانه بسته در بازار موجود هستند و می توان آنها را سفارش داد.
رایج ترین کاربردهای بشکه های پلاستیکی متوسط، عبارتند از:
بشکه های پلاستیکی 150 تا 160 لیتری که در هر دو نوع دهانه باز و دهانه بسته عرضه میشوند، یک رده از بشکه های صنعتی کوچک تر هستند. صنایع یا کسب و کارهایی که نمیخواهند از بشکه های 220 لیتری استفاده کنند، بشکه های 150 یا 160 لیتری گزینه ای مناسب برای آنها به شمار میرود.
این رده از بشکهها که به ظرفیتهای ۱۵۰ و ۱۶۰ لیتری معروف هستند، انتخابی تخصصی برای صنایعی به شمار میروند که نیازمند حجم ذخیرهسازی بالایی هستند اما به دلیل محدودیتهای ارتفاعی در سیستمهای قفسهبندی انبار یا سقف کانتینرهای ترانزیت، امکان استفاده از بشکههای استاندارد ۲۲۰ لیتری را ندارند.
رایج ترین کاربردهای بشکههای پلاستیکی بزرگ، عبارتند از:

بشکه ۲۲۰ لیتری (معادل تقریبی ۵۵ گالن آمریکایی)، پرچمدار زنجیره لجستیک جهانی و استاندارد طلایی صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، شیمیایی و غذایی در سراسر دنیاست. این بشکه پلاستیکی که عمدتا از پلیاتیلن سنگین با وزن مولکولی بسیار بالا (HMW-HDPE) تولید میشود، بالاترین میزان تقاضا را در بازارهای جهانی به خود اختصاص داده است. ساختار مهندسی این محصول به گونهای بهینهسازی شده است که بیشترین حجم بار را با کمترین میزان وزن بستهبندی جابهجا کند.
در واقع می توان گفت استانداردترین بشکه مورد استفاده صنایع، بشکه پلاستیکی 220 لیتری است.
رایج ترین کاربردهای بشکه پلاستیکی 220 لیتری، عبارتند از:
| نوع بشکه پلاستیکی | ظرفیت تقریبی | سطح جابهجایی | کاربردهای رایج | محدودیت مهم |
| بشکه کوچک | ۲۰ تا ۶۰ لیتر | آسان و دستی | نمونه، افزودنی، کارگاه | ظرفیت پایین |
| متوسط | ۱۰۰ تا ۱۲۰ لیتر | متوسط | شوینده، روغن، مواد شیمیایی | مناسب نبودن برای بارهای بزرگ |
| بزرگ ( نیمه صنعتی) | ۱۵۰ تا ۱۶۰ لیتر | نیمهصنعتی | رنگ، رزین، روانکار | نیاز به فضای بیشتر |
| صنعتی | ۲۲۰ لیتر | صنعتی | پتروشیمی، روغن، رنگ و رزین | وزن بالا پس از پرشدن |
توجه داشته باشید که انتخاب حجم و ساختار هندسی بشکه پلاستیکی ارتباط مستقیمی با خواص فیزیکی و شیمیایی ماده درون آن دارد. بیتوجهی به این فاکتور فیزیکی میتواند منجر به واکنشهای ناخواسته، هدررفت بار یا ناتوانی در تخلیه کامل محصول شود.

در ادامه، بر اساس نوع ماده، برای شما مشخص خواهیم کرد کدام نوع بشکه از نظر حجم مناسب تر است:
برای نگهداری مایعات رقیق با ویسکوزیته پایین (مانند آب صنعتی، حلالهای سبک، الکلها و شویندههای رقیق)، بشکه دهانه بسته بهترین انتخاب است. ساختار یکپارچه بدنه در این مدلها، نفوذ هوا را به حداقل رسانده و از تبخیر حلالهای فرار جلوگیری میکند. از سوی دیگر، به دلیل روان بودن این مایعات، تخلیه آنها از طریق دو خروجی کوچک بالای بشکه (معمولا ۲ اینچی و ۳/۴ اینچی) به راحتی و با پمپهای تخلیه تحت فشار یا ثقلی استاندارد انجام میشود.
برای موادی با ویسکوزیته بالا یا حالت فیزیکی خمیری و نیمهجامد (نظیر چسبهای صنعتی، رزینهای پلیمری، گریس، ژلاتین و پورههای میوه)، بشکه پلاستیکی دهانه باز گزینه مناسبی است.
وجود یک درب کاملا جداشونده با واشر آببندی و طوقه فلزی (Ringo-Clamp)، دسترسی کامل به داخل بشکه را برای اپراتورها فراهم میکند. تخلیه مواد چسبنده و غلیظ از روزنههای کوچک عملا غیرممکن است؛ در حالی که در بشکههای دهانه باز، تخلیه با بیلچههای مخصوص، پمپهای غلیظکش مستغرق یا کیسههای تخلیهکننده به سادگی صورت میپذیرد و فرآیند شستشو و احیای بشکه نیز تسهیل میشود.
هنگام ذخیرهسازی ترکیبات شیمیایی فعال و اسیدها، پلاستیکی بودن بشکه به تنهایی ایمنی کار را تضمین نمیکند. در این سناریو، ارزیابی دقیق پارامترهای زیر الزامی است:
در حوزه بهداشت، دارو و غذا، بشکه باید دارای تاییدیههای قانونی نظیر Food Grade از مراجع معتبر (نظیر سازمان غذا و دارو) باشد. الزامات خرید در این صنایع به شرح زیر است:
مکانیزم دهانه بشکه، سیستم آببندی و نوع دسترسی به مواد داخلی را تعیین میکند. تفاوت این دو ساختار به طور خلاصه در ادامه آورده شده است:

بشکه پلاستیکی دهانه بسته که ساختاری کاملا یکپارچه دارد، برای نگهداری مایعات رقیق، روغنهای هیدرولیک و صنعتی، حلالهای قطبی و غیرقطبی و شویندهها طراحی شده است.
مزیت اصلی این مدل، آببندی کامل در برابر نشت هیدرولیکی و به حداقل رساندن نرخ تبخیر مواد فرار است. اتصال رزوهای درپوشها (Bungs) با استفاده از گسکتهای لاستیکی (EPDM یا ویتون)، خروجیهای کاملا هرمتیک (نفوذناپذیر در برابر هوا) را ایجاد میکند.
این بشکهها برای جامدات پودری، گرانولها، خمیرهای صنعتی و موادی که در فاز سرد جامد شده و نیاز به گرم کردن دارند، کاربرد دارند. آببندی درب اصلی در این مدلها از طریق یک رینگ فلزی گالوانیزه یا بست پلاستیکی اهرمی محکم میشود.
اگرچه سرعت و سهولت تخلیه بار در این مدلها بینظیر است، اما در مقایسه با مدل دهانه بسته، پتانسیل نشت مایعات روان در تکانهای شدید لجستیکی در آنها بالاتر است.
خیر. حجم بشکه و نوع دهانه دو فاکتور کاملا مجزا هستند. یک بشکه ۲۲۰ لیتری میتواند به صورت دهانه باز (مناسب گریس یا پودر) یا دهانه بسته (مناسب حلال یا روغن) تولید شود. ملاک اصلی تعیین نوع دهانه، فیزیک ماده و روش کارکرد ماشینآلات پرکن و تخلیه کارخانه شماست، نه صرفا گنجایش حجمی آن.
وزن نهایی محموله پر شده، فاکتور تعیینکننده در انتخاب روش لجستیک داخل کارگاهی و انبارداری است. از همین رو در این بخش تصمیم داریم توضیحاتی را در مورد انتخاب حجم مناسب بشکه بر اساس روش جابه جایی ارائه کنیم:
برای محیطهای کارگاهی فاقد ماشینآلات بالابر، ظرفیتهای کوچک مانند ۲۰، ۳۰، ۴۰ و حداکثر ۶۰ لیتر توصیه میشود. جابهجایی ظرفیتهای بالاتر به صورت دستی منجر به آسیبهای شدید اسکلتی-عضلانی در اپراتورها و افزایش حوادث ناشی از سقوط بشکهها میشود.
در کارخانههایی که از پالتهای چوبی یا پلاستیکی و جک پالت دستی استفاده میکنند، بشکههای ۱۰۰ تا ۱۶۰ لیتری کارایی بالایی دارند. در این حالت، ابعاد پایه بشکهها باید به گونهای باشد که تعداد مشخصی از آنها بدون همپوشانی و خارج شدن از لبههای پالت، به طور متقارن روی پالت مستقر شده و مرکز ثقل بار را در وسط پالت نگه دارند.
برای بشکههای ۲۲۰ لیتری و بزرگتر، استفاده از لیفتراک مجهز به اتچمنت بشکهگیر (Drum Grabber) یا جابهجایی پالت با شاخکهای استاندارد الزامی است. تلاش برای بلند کردن بشکههای ۲۲۰ لیتری پر شده با روشهای سنتی و دستی، علاوه بر احتمال پارگی بدنه بشکه زیر فشار ناخن لیفتراک، ریسکهای مرگبار جانی برای پرسنل انبار به همراه دارد.
برای انتخاب حجم بشکه پلاستیکی، یک سری عوامل دخیل هستند که کم و بیش با آنها در پاراگراف های پیشین آشنا شدیم. در ادامه مهمترین فاکتورهایی که برای انتخاب حجم بشکه پلاستیکی باید مورد توجه قرار گیرد را برای شما بیان خواهیم کرد:
ارتفاع مفید سقف انبار، عرض راهروهای تردد لیفتراک، مقاومت فشاری کف زمین و سیستمهای قفسهبندی (Racking) مشخص میکنند که چه سایزی از بشکه پلاستیکی قابلیت چیدمان ستونی ایمن را دارد. بشکههای ۲۲۰ لیتری با طراحی کف هماهنگ (Self-Interlocking)، بهترین راندمان استفاده از ارتفاع انبار را ارائه میدهند.
حمل بشکههای بزرگتر مانند ۲۲۰ لیتری باعث کاهش هزینه ترانزیت به ازای هر واحد لیتر میشود؛ زیرا فضای خالی کانتینرها بهینه شده و تعداد دفعات بارگیری کالا کاهش مییابد. در مقابل، بشکههای کوچکتر گرچه جابهجایی آسانتری دارند، اما هزینه کرایه حمل را به دلیل افزایش حجم فیزیکی بستهبندی کل، بالا میبرند.
اگر خط تولید شما روزانه تنها به ۱۰ لیتر از یک ماده اولیه نیاز دارد، خرید آن در بشکه ۲۲۰ لیتری اشتباه است. باز ماندن طولانیمدت درپوش بشکه بزرگ برای برداشتهای روزانه، باعث اکسیداسیون، تبخیر و آلودگی ماده میشود. در این سناریو، خرید در حجمهای ۳۰ تا ۶۰ لیتری یا تقسیم بار به ظروف کوچکتر منطقیتر است.
مولفه 4؛ مدت نگهداری
برای ذخیرهسازیهای استراتژیک بلندمدت (بیش از ۶ ماه)، مقاومت بدنه در برابر خزش پلیمری (Creep)، پایداری در برابر اشعه فرابنفش (UV Additives) و ضخامت دیواره بشکه اهمیت بسیار بیشتری نسبت به قیمت خرید اولیه آن دارد.
بسیاری از افراد و خریداران صنعتی در فرآیند تهیه بشکه های پلاستیکی و انتخاب حجم مناسب آنها، دچار اشتباهاتی می شوند که گاها ممکن است هزینه های سنگینی به همراه داشته باشد، در ادامه رایج ترین این اشتباهات را به منظور پیشگیری از تکرار آنها توسط شما، بیان خواهیم کرد:
اگر قصد سفارش عمده یا جزئی بشکه های پلاستیکی صنعتی در حجم های گوناگون را دارید، از نکات زیر به منظور افزایش کیفیت خرید خود، استفاده نمایید:
بشکه باید از پلیاتیلن سنگین با وزن مولکولی بالا (HMW-HDPE) و با استفاده از کاتالیزورهای پیشرفته تولید شده باشد تا مقاومت ضربهای و مقاومت در برابر ترکخوردگی تحت تنش محیطی (ESCR) در بالاترین سطح ممکن باشد.
با استفاده از دستگاههای ضخامتسنج التراسونیک، یکنواختی ضخامت دیواره بشکه را در تمام نقاط بررسی کنید. بشکههایی که در بخش گلوگاه یا کف دارای ضخامت نازکتری هستند، نقاط ضعف ساختاری داشته و در تست سقوط دچار متلاشی شدن ناگهانی میشوند.
کیفیت رزوه دهانهها و مرغوبیت واشر درپوشها (EPDM یا نیتریل) را بررسی کنید. درپوشها باید در برابر گشتاورهای استاندارد بستهشدن هرز نشوند و مقاومت آببندی کاملی را ارائه دهند.
پیش از خرید، دیتاشیت و جدول سازگاری شیمیایی (Chemical Compatibility Chart) پلیمر HDPE را با فرمول شیمیایی مایع خود تطبیق دهید تا از عدم وقوع واکنشهای تجزیهای مطمئن شوید.
کد UN حک شده روی بدنه باید از مراجع بینالمللی تایید صلاحیت شده صادر شده باشد و فرمت آن نشاندهنده کلاس خطر کالا (گروه بستهبندی I، II یا III) متناسب با ماده شما باشد.
بشکه باید دارای رینگهای تقویتی سراسری (L-Ring) بر روی بدنه و طراحی کف منطبق با بالای دهانه باشد تا در زمان چیدمان عمودی، قفل فیزیکی مناسبی ایجاد کرده و از واژگونی ستونها جلوگیری کند.
انتخاب حجم بهینه بشکه پلاستیکی صنعتی، فرآیندی چندبعدی است که از فرمول ساده لیتراژ فراتر میرود. برای یک انتخاب هوشمندانه، مهندسان تدارکات و کارشناسان HSE باید مشخصات فیزیکی ماده (ویسکوزیته، چگالی)، شرایط حملونقل (دستی، لیفتراک، کانتینر)، فضای انبارداری و استانداردهای ایمنی را به صورت همزمان ارزیابی کنند.
ظرفیتهای کوچک (۲۰ تا ۶۰ لیتری) بهترین پاسخ برای مصارف کارگاهی با جابهجایی دستی و نگهداری مایعات حساس هستند. ظرفیتهای متوسط (۱۰۰ تا ۱۶۰ لیتری) تعادل مطلوبی میان حجم ذخیره و مانور فیزیکی ایجاد میکنند؛ در حالی که بشکههای ۲۲۰ لیتری به عنوان ستون فقرات صنایع مادر، کارآمدترین و اقتصادیترین شیوه بستهبندی را برای حملونقل ترانزیتی و صادراتی مواد صنعتی ارائه میدهند.
همواره اولویت خود را بر خرید بشکههای نو از تولیدکنندگان معتبر و دارای استانداردهای روز بگذارید تا پایداری زنجیره تأمین خود را تضمین کنید.
شایان ذکر است که پنادپلاستیک بزرگترین تولیدکننده بشکه پلاستیکی 220 لیتری در ایران و خاورمیانه، عرضه کننده مستقیم این محصولات به صورت عمده یا خرده می باشد. به منظور ثبت سفارش و دریافت مشاوره رایگان با شماره ۵ – ۲۲۹۲۶۳۴۳ – 021 در تماس باشید.
سوالات متداول (FAQ)
به طور کلی انواع بشکه پلاستیکی از نظر حجم شامل 20 لیتری، 60 لیتری، 100 لیتری، 120 لیتری، 160 لیتری، 200 لیتری و 220 لیتری هستند.
این بشکهها برای طیف وسیعی از مایعات صنعتی از جمله روغنهای روانکار، محصولات پتروشیمی، حلالها، شویندهها، چسبها، سموم کشاورزی و با داشتن گریدهای بهداشتی، برای مواد غذایی مایع مانند رب گوجهفرنگی و کنسانتره مناسب هستند.
لزوما خیر. گرچه هزینه بستهبندی به ازای هر لیتر کاهش مییابد، اما هزینههای لجستیک داخلی، خرید بالابرها، پالتهای مهار نشت و ریسک هدررفت در صورت بروز پارگی، ممکن است هزینههای کل پروژه را در کسبوکارهای کوچک افزایش دهد.
بشکه دهانه باز به دلیل درب کامل و دسترسی آسان، بهترین گزینه برای تخلیه و شستشوی مواد غلیظ، خمیری و پودری است و استفاده از مدل دهانه بسته برای این مواد توصیه نمیشود.
بله، اما فقط به شرطی که بشکه ۱۰۰٪ از مواد اولیه نو و فود گرید با تأییدیههای معتبر وزارت بهداشت تولید شده باشد. استفاده از بشکههای مشکیرنگ یا دست دوم برای مواد غذایی ممنوع است.
خیر. همواره باید حدود ۲ تا ۵ درصد از کل حجم اسمی بشکه را برای ایجاد فضای خالی انبساط حرارتی و جلوگیری از افزایش فشار داخلی خالی گذاشت.